Arts EntertainmentArts EntertainmentMusicMoviesTVArts ExhibitsPerforming ArtsReality TVCelebrityPop CultureAnimationYoung Adult FictionBooksMovie ReviewsComic BooksNewsNewsTop NewsInternational NewsStrange NewsScience SpacePoliticsElectionsEnvironmentExtreme WeatherGovernmentCrime CourtsBusiness Cheap NFL Jerseys China FinanceSameSex MarriageSmall BusinessStock MarketGun ControlGlobal WarmingPersonal FinanceDemocratRepublicanPolitical BuzzMarketing and PRImmigrationLeisureLeisureFood DrinkTravelSpa BeautyAutos MotorcyclesBars ClubsRecipesDrinksBudget TravelDIY MechanicAuto ReviewsNatural BeautyLuxury TravelMakeupHair NailsTechTechGadgets TechVideo GamesInternetTech Arts EntertainmentArts EntertainmentMusicMoviesTVArts ExhibitsPerforming ArtsReality Wholesale Jerseys From China TVCelebrityPop CultureAnimationYoung Adult FictionBooksMovie ReviewsComic BooksNewsNewsTop NewsInternational NewsStrange NewsScience SpacePoliticsElectionsEnvironmentExtreme ParentingHealth FitnessEducationReligion SpiritualityWeight Loss DietingWeddingsGardeningHome Cheap Jerseys Free Shipping SportsRecreational SportsCollege SportsGeneral SportsFantasy SportsMotorsportsHunting FishingHikingCampingRunningEquestrianWater SportsAction SportsEndurance SportsRecreation. Kobe Bryant, who plays for the Los Angeles Lakers basketball team, stands accused of raping a 19yearold college student in the Colorado town of Eagle on 30 June.Cheap Nike NFL Jerseys China The BBC's David Willis in Eagle says that although American sport and basketball in particular has seen its share of sex scandals there have been few, if any, to rival the Bryant case.10 Reasons Why Being Famous Isn't All That Greatby Fotinoula Gypsyy3 years ago Oklahoma City Thunder AllStar Kevin Durant took to Harlem last night to play a little ball. Apparently things went swimmingly.Wholesale NFL Jerseys Online Yeah, I know, who's really going to guard him out there, right? Say what you will, that's an impressive performance. Coach Outlet Coach Factory Outlet Coach Outlet Store Coach Handbags Outlet Coach Outlet Coach Factory Outlet Coach Outlet Coach Handbags Coach Site Michael Kors Outlet Michael Kors Handbags Outlet Cheap Michael Kors Michael Kors Outlet Michael Kors Handbags Outlet Cheap Michael Kors Michael Kors Outlet Michael Kors Handbags Outlet Cheap Michael Kors
cheap nfl jerseys china cheap nfl jerseys free shipping wholesale nhl jerseys china wholesale jerseys from china cheap nfl jerseys free shipping cheap nfl jerseys for sale cheap jerseys free shipping wholesale nfl jerseys from china cheap nfl jerseys sale cheap nike nfl jerseys china wholesale jerseys free shipping cheap nfl jerseys wholesale wholesale nfl jerseys online cheap nfl jerseys wholesale china jerseys wholesale cheap coach handbags outlet authentic designer handbags cheap coach handbags outlet cheap coach purses outlet discount coach bags coach bags sale coach purse outlet cheap real coach purses coach handbags sale online coach purse outlet michael kors outlet online store cheap michael kors bags cheap michael kors purse michael kors factory outlet online cheap michael kors handbags cheap michael kors purses michael kors bags outlet online cheap michael kors purse michael kors handbags discount
Fotoğraf Hukuku
 

    Anasayfa

    Forum

       Ariv

       Resimler

  Fotoðrafçý Odalarý

     Arama

     yeler       

     letiim         
 
Haberler
Fotoğraf Hukuku
 
  
     Fotoğraf Hukuku
 

Fotoğraf Hukuku

 

Cumartesi, 21 Mart 2009 23:22

Fotoğraf Hukuku 

Bu başlık epeyce geniş alanları kapsıyor. Ancak biz bu yazımızda bir çok teknik detaya değil de, amatör olarak fotoğrafçılıkla ve fotoğraf sanatıyla ilgilenen bizler bakımından doğrudan etki ve uygulama alanı bulunan yasa ve uygulamalara göz atacağız.

Ara GÜLER’in bir söyleşisinde; “Sanatın yalan söylemek olduğunu, fotoğrafın ise gerçeğin tam ifadesi olduğunu, dolayısıyla fotoğrafın sanat olmadığını, fotoğraf sanatçısı diye de bir şeyin bulunmadığını” söylediğini okumuştum. Örneğin bir modelden esinlenerek yapılsa bile bir resim asla modelin aynısı olamaz. Veya bir tiyatro oyunu yaşanmış bir olayı aktarsa da, hiçbir zaman esinlendiği olayla birebir örtüşemez. Fotoğraf ise objektifin gördüğü mutlak gerçekliktir. Böyle olduğu kabul edilirse, hiç de haksız bir düşünce gibi görünmüyor.

Fotoğrafın sanat olup olmadığını tartışmak yazımızın konusu olmamakla birlikte, yine de yasalarımızda fotoğraf biraz sanat eseri, biraz da kişilik haklarıyla bağdaştırılarak korunmuştur. Fotoğrafın korunması yalnız Fikir ve Sanat Eserleri Kanunuyla sınırlı değildir. Borçlar Kanunu ve Türk Ceza Kanunu da bu konuda maddeler içermektedir.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda fotoğraf, “her nevi fikir ve sanat mahsullerinden” sayılmıştır. Yani FSEK anlamında fotoğraf bir sanat eseridir. Yahut bir fotoğraf eserinin FSEK korumasından yararlanabilmesi için sanatsal bir yanının olması, yahut eser sahibinin kişiliğini, tarzını, emek ve becerisini yansıtması gerekir. Yani çekilen her fotoğraf yasaların korumasında değildir.

Bir fikir ve sanat eseri niteliği taşıyan fotoğraf sanat eseridir. Bu sanat eserinin sahibi de fotoğrafçıdır. Yasadaki tanımıyla fotoğrafçı Eser Sahibi'dir. Başka bir deyişle; eser sahibi eseri yapandır, eserin objesi değildir. Kabaca örneklemek gerekirse; Mona Lisa bir sanat eseridir. Sahibi Mona Lisa değil, eseri vücuda getiren Leonardo da Vinci’dir.

Kural olarak; eser niteliğindeki bu fotoğraflar, eser sahibinin tasarrufundadır, dilediği gibi kullanır ve eser sahibinin (yani fotoğrafçının) izni ve rızası olmaksızın yayınlanamaz, kullanılamaz. Aksi davranış, FSEK ve Borçlar Kanununda maddi ve manevi tazminat davalarına, hatta FSEK ve TCK’nda da yer alan hapis cezalarına (ki bu ceza 2 yıl ile 4 yıl arasında hapistir) konu olur.

Şimdi “eser sahibi” dedik de, örneğin bir fotoğraf stüdyosunda çektirdiğimiz fotoğrafların, yani bu eserlerin sahibi kimdir? Çeken fotoğrafçı mı, poz verenler mi? Elbette “eseri vücuda getiren” fotoğrafçı eser sahibidir. Az önce eser sahibinin eseri üzerinde dilediği gibi tasarruf hakkı olduğundan bahsetmiştik. Yani fotoğrafçı sizin fotoğraflarınızı örneğin vitrinine koyarak, yahut sitesinde, portfolyosunda yayınlayarak dilediği gibi tasarruf edebilir. Bunu kaçımız ister? Bana da yanlış gibi geldi. İşte bu durumda eser sahibini değil de objesini, yani fotoğraflananı koruyan yasa maddeleri devreye giriyor. TCK, Borçlar kanunu ve FSEK’na göre; kişinin fotoğrafı, doğrudan O’nun kişilik haklarıyla ilgilidir. Rızası olmaksızın teşhir ve umuma arz edilemezler. Hatta kişinin suretini temsil eden fotoğrafların “eser” niteliğinde olması bile gerekmez. Bu ayırım çok önemli. Fotoğrafın korunmasında temel koşul sanatsal değeriyken, portre fotoğraflarında böyle bir değer aranmaksızın kişinin suretinin doğrudan şahsi hakları ile ilgili olduğu kabul edilmiştir. Bu fotoğraf zaten netsiz, beş para etmez demeniz sizi kurtarmayacaktır.

Objesi insan olan ve mankenin tanınabildiği fotoğraflar FSEK ve Borçlar Kanunu korumasındadır. Yani insan fotoğrafı çekiyorsak iki kez düşünmeliyiz. Sıkça yaptığımız şeylerden biri; hiç tanımadığımız insanların haberli – habersiz portrelerini, yahut bir iş yaparken, meslek veya sanatını icra ederken, hatta kadraja canlı katalım türünden kaygılarla yürüyen, oturan insanları çekiyoruz. Her fotoğrafçı aynı zamanda biraz da teşhirci olduğuna göre, bu fotoğrafları bir yerlerde, örneğin internetteki paylaşım sitelerinde yayınlamamız kuvvetle muhtemel. Oysa FSEK’na göre; fotoğrafta tasvir edilen kimseden veya bu kimse ölmüş olsa bile, mirasçılarından izin almak gerekir. Bu izin olmaksızın kişilerin suretini içeren fotoğraflar 10 yıl süreyle umuma arz edilemezler. Aksine davranışlarda hem maddi, hem manevi tazminatlar, hem de TCK’ndaki 4 yıla varan hapis cezaları ile karşıya kalınabilir.

FSEK, BK ve TCK kişilerin suretinin doğrudan şahsi haklarıyla ilgili olduğu konusunu bir adım daha ileri götürmüş, sahibiyle özdeşleşmiş, O’nun kişiliğini, yaşam biçimini, politik görüşünü, inançlarını, meslek ve sanatını, vs yansıtan her türlü eşyanın, örneğin o kimsenin evinin yahut özel bir eşyasının da fotoğraflanmasını ve yayınlanmasını men etmiştir.

Doğrusu fotoğrafların tazminat ve hatta hapis cezaları ile bu denli yoğun korunması biraz beni de ürküttü. Peki yasaları çiğnemeden cezalandırılmadan kullanılabilecek fotoğraflar hangileridir? Bu türden fotoğrafların neler olduğu FSEK’nda ayrıntılı olarak sayılmıştır.

1. Alenileşmiş eserler, eğitim kurumlarında yahut bir konunun izahı için maksadı aşmayacak oranda ve eser sahibinin haklarını engellemeyecek şekilde kaynak gösterilerek kullanılabilir. Örneğin bir kitap, broşür veya internet sitesinde yayınlanan, yani alenileşmiş olan bir fotoğraf, eğitim amacıyla yahut bir konunun izahı için, mesela çevre ve su kirliliği ile ilgili bir makaleye görsellik katmak için bir şelale fotoğrafı kullanılması gibi, eser sahibinin adı da yazılarak kullanılması hukuka uygundur. Tüm bunların ticari amaçla olmaması ve eser sahibinin, yani fotoğrafçının olası menfaatlerini ihlal etmemesi gerekir. Örneğin o fotoğraf silah karşıtı bir yazıda kullanılmasaydı, bir silah firmasının reklamında kullanılacaktı… gibi.

2. Yasanın ifadesiyle; “Memleketin siyasi ve içtimai hayatında rol oynayan kimselerin resimleri” bir muvafakat gerektirmez. Hani şu politikacılar ve ünlüler… Elbette bunun da bir sınırı var. Bu kimselerin kişilik hakları da zedelenmemeli.

3. Geçit resmi, tören, şenlik, genel toplantı, yürüyüş ve sair topluluklarda yer alan kimselerden de bir izin almak gerekmez.

4. Günlük olaylarla ilgili fotoğraflar için de fotoğraftaki şahısların izni gerekmez.

Yukarıda anlattıklarımızdan anlaşılan; fotoğraflar (yani sanat eserleri) ve fotoğrafçılar (yani eser sahipleri) maddi ve manevi yaptırımlar, hatta hapis tehdidi ile korunmuştur. Biz fotoğraf meraklıları için bu iyi bir şey tabi. Ancak karelerimize dahil ettiğimiz insanlardan (hatta sahibiyle özdeşleşmiş eşyalardan) çokça çekinmeliyiz. Konusunda insan olan bir fotoğrafı mutlaka izin alarak çekmeli, hatta daha profesyonel düşünürsek; bu izni yazılı hale getirmeliyiz. Burada izinden kasıt alelade bir fotoğrafınızı çekebilir miyim sorusu değildir. Kişinin çekilen fotoğrafının nasıl tasarruf edilebileceğinin, örneğin bir paylaşım sitesinde kullanılıp kullanılmayacağının da bildirilmesi ve buna göre izninin olup olmadığının sorulması şeklinde olmalıdır.

Neticede fotoğrafçılık zor zenaat!

Metin: Av. Cem ŞEFLEK

 

 

İlgili yasa maddeleri

FSEK

Madde 1/B.- Bu Kanunda geçen tanımlardan;

a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,

b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren kişiyi, … İfade eder.

 

MADDE 8.- Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.

 

MADDE 4. - Güzel sanat eserleri, estetik değere sahip olan;

1. Yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri

usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi,

2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar,

3. Mimarlık eserleri,

4. El işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları,

5. Fotografik eserler ve slaytlar,

6. Grafik eserler,

7. Karikatür eserleri,

8. Her türlü tiplemelerdir.

GENEL OLARAK

MADDE 13 - Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin malî ve manevî menfaatleri bu kanun dairesinde himaye görür. Eser sahibine tanınan

hak ve salâhiyetler eserin bütününe ve parçalarına şâmildir.

 

MANEVİ HAKLAR

UMUMA ARZ SALAHİYETİ

MADDE 14 - Bir eserin umuma arzedilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını münhasıran eser sahibi tayin eder.

MADDE 27 - Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl devam eder.

 

İSTİSNALAR

AMME İNTİZAMI MÜLAHAZASİYLE :

MADDE 30 - Eser sahibine tanınan haklar, eserin ispatı maksadiyle mahkeme ve diğer resmî makamlar huzurunda ve âlelıtlak zabıta ve ceza

işlerinde bir muameleye konu teşkil etmek üzere kullanılmasına mâni değildir. Fotoğraflar, umumî emniyet mülâhazasiyle veya adlî maksatlar

için sahibinin rızası alınmaksızın, resmi makamlar veya bunların emriyle başkaları tarafından her şekilde çoğaltılabilir ve yayılabilir.

 

1. MEVZUAT VE İÇTİHATLAR

MADDE 31 - Resmen yayımlanan veya ilân olunan kanun, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve kazai kararların çoğaltılması, yayılması,

işlenmesi veya herhangi bir suretle bunlardan faydalanma serbesttir.

 

2. NUTUKLAR :

MADDE 32 - Büyük Millet Meclisinde ve diğer resmî meclis ve kongrelerde, mahkemelerde, umumî toplantılarda söylenen söz ve nutukların,

haber veya malûmat verme maksadiyle çoğaltılması, umumî mahallerde okunması veya radyo vasıtasiyle ve başka suretle yayımı serbesttir.

MADDE 34 - Yayımlanmış musikî, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nispet

dahilinde iktibaslar yapılmak suretiyle, hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler

vücuda getirilmesi serbesttir.

Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adı mûtad şekilde zikredilmek icap eder.

 

HUKUK VE CEZA DAVALARI

A) HUKUK DAVALARI:

I- TECAVÜZÜN REF'İ DAVASI

II- TECAVÜZÜN MEN'İ DAVASI

III- TAZMİNAT DAVASI

B) CEZA DAVALARI:

 

BORÇLAR KANUNU

ŞAHSİ MENFAATLERİN HALELDAR OLMASI

MADDE 49 - Şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namıyla bir miktar para ödenmesini dâva edebilir.

 

 
    Yorum Says : 148     Okunma  :   3127   Eklendii Tarih : 9.10.2010  
  

 

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10   

Bu erie  0   Kii Puan Verdi.

 

  

   Yorum Yap

 

sim :

Mail :

Yorum

 

Kaln Yazi talik Yazi Alt izgili Yazi Sola Daya Ortala Saa Daya Resim Ekle  Link Ekle

  
 
 
 
    

ANASAYFA  |  YELER  |  ARV  |  RESMLER  |  ZYARET DEFTER  |  LETM

   2010 |  Copyright 2010 - AFO

Ynetim Paneli

Adapazary Fotoğrafçılar Odası AFO